Coffret de chantier infrastructure gaz

Bouwkast eenfase of driefase: hoe kiest u?

Armoire, coffret et cabine polyester europoly

Welke norm geldt voor uw specifieke omstandigheden ter plaatse?

Kasten, kasten of cabines: ontdek het assortiment van de Europoly-groep!

Inhoudsopgave

De keuze tussen een eenfase- of driefasebouwkast hangt af van de apparatuur die gevoed moet worden. Eenfase (230 V) is geschikt voor elektrisch handgereedschap, zoals een boormachine of een breekhamer. Driefase (400 V) is bedoeld voor krachtige machines, zoals bouwkranen of betonmolens, volgens de keuzegids van 123elec (in het Frans). Naast de spanning moeten ook het aantal contactdozen, de beveiligingen, de IP- en IK-codes en de naleving van de bouwplaatsnormen worden gecontroleerd.

Dit artikel licht deze criteria toe en legt uit wat een behuizing van glasvezelversterkt polyester op de bouwplaats verandert.

Eenfase of driefase: wat is het verschil op de bouwplaats?

Een bouwkast, ook bouwstroomkast genoemd, zorgt voor de tijdelijke stroomvoorziening van een bouwplaats. Hij verdeelt de energie over meerdere contactdozen, die elk beveiligd zijn.

De eenfasebouwkast (230 V)

Bij eenfase bedraagt de spanning 230 V. Contactdozen van 16 A met twee polen en aarde (2P+A) voeden handgereedschap, verlichting en klein materieel.

De driefasebouwkast (400 V)

Bij driefase bedraagt de spanning 400 V. Industriële CEE-contactdozen (IEC 60309) 3P+N+A (drie fasen, nul en aarde) van 16 A of 32 A voeden machines met een groot vermogen, zoals bouwkranen of betonmolens.

Veel driefasebouwkasten combineren beide: meerdere 230 V-contactdozen en een 400 V-contactdoos in dezelfde kast. Een driefasekast kan dus beide soorten apparatuur voeden.

De behoefte juist bepalen

De veiligste methode is de apparatuur op te sommen, de spanning en het vermogen ervan te noteren en vervolgens te controleren of de som van de gelijktijdig gebruikte toestellen past bij het vermogen van de kast en van de aansluiting.

Verdeling, verdieping, vakman: de drie soorten bouwkasten

Op een bouwplaats is de tijdelijke stroomvoorziening vaak in drie niveaus georganiseerd, die ook terug te vinden zijn in de Legrand-catalogus van bouwkasten (in het Frans).

De verdeelkast

Hij is verplaatsbaar. Hij voedt de verdiepingskasten en diverse bouwplaatsapparatuur, met aansluitpunten van 16 A tot 63 A bij een catalogusmodel.

De verdiepingskast

Hij zorgt voor de tijdelijke stroomvoorziening van de elektrische apparatuur van alle vakdisciplines in het gebouw, in het bijzonder de afbouw, volgens het technische gegevensblad van de P17-kasten. Dankzij een geïntegreerde handgreep is hij mobiel.

De kast per vakman

Ook deze is mobiel. Hij voedt rechtstreeks het elektrische handgereedschap van één vakman.

Een kast kiezen begint dus met de vraag op welk niveau van deze keten hij wordt ingezet: algemene verdeling, verdieping of werkplek. Elk niveau heeft een ander vermogen, andere contactdozen en andere eisen aan mobiliteit.

De criteria voor het kiezen van een bouwkast

Contactdozen, vermogen en beveiligingen

  1. Aantal en type contactdozen. Contactdozen 230 V 16 A voor gangbaar gereedschap, contactdozen 400 V 16 A of 32 A voor machines. Voorzie enkele vrije contactdozen voor behoeften die met de voortgang van het werk veranderen.
  2. Maximaal vermogen. Dit moet de gelijktijdig gebruikte apparatuur dekken.
  3. Beveiligingen. Aardlekschakelaar 30 mA, installatieautomaten afgestemd op de contactdozen, noodstop en spanningsindicatie, zoals het technische gegevensblad van de P17-kasten toelicht. De aardlekschakelaar beschermt tegen indirecte aanraking, de installatieautomaat beschermt de stroomkringen tegen overbelasting: beide zijn nodig.

Mobiliteit, IP- en IK-codes

  1. Mobiliteit. Handgreep, gewicht, wand- of standaardmontage, mogelijkheid om de kabel voor transport op te rollen.
  2. IP- en IK-codes. De IP-code (IEC 60529) geeft de bescherming tegen stof en water aan, de IK-code (IEC 62262) de slagvastheid. Bij een uitgeruste kast hangt de code ook af van de contactdozen en afdekkappen, niet alleen van de behuizing. De niveaus worden toegelicht op de pagina IP/IK-bescherming.

Conformiteit en normen

Bouwkasten vallen onder de norm IEC 61439 deel 4 (NEN-EN-IEC 61439-4), die gewijd is aan verdeelinrichtingen voor bouwplaatsen: verplaatsbare of mobiele kasten voor binnen- en buitengebruik tot 1 000 V wisselspanning. In Nederland volgt de installatie NEN 1010, deel 7-704, over installaties op bouw- en sloopterreinen. In België gelden de regels van het AREI.

Daarnaast gelden de arboregels voor de bouwplaats, in Nederland vastgelegd in het Arbobesluit. Dit kader moet per bouwplaats worden gecontroleerd.

Het technische gegevensblad lezen voordat u kiest

Het gegevensblad van een bouwkast leest u als een controlelijst. Zo vermeldt het gegevensblad van een verdiepingskast op de markt bijvoorbeeld:

  1. de materialen van de behuizing en het venster;
  2. de IK- en IP-code, waarbij die laatste geldt voor de kast met contactdozen en aansluitkabel;
  3. de gebruikstemperatuur, bij dit model van min 25 °C tot plus 40 °C;
  4. de gloeidraadbestendigheid van de behuizing, bij dit model 650 °C gedurende 30 seconden;
  5. de UV-bestendigheid, bij dit model getest gedurende 168 uur;
  6. de kortsluitvastheid, bij dit model 10 kA;
  7. de minimale doorsnede van de voedingskabel afhankelijk van de stroomsterkte: 2,5 mm² voor een kast van 16 A, 6 mm² voor 32 A, 10 mm² voor 40 A.

Deze waarden gelden alleen voor dit model. Het nut is behuizingen op dezelfde punten te vergelijken, ook bij een polyester kast, waarvan het gegevensblad dezelfde informatie hoort te geven.

Waarom een polyester behuizing op de bouwplaats

Op een bouwplaats wordt de behuizing blootgesteld aan regen, stof, stoten en herhaald verplaatsen. Glasvezelversterkt polyester beantwoordt op meerdere punten aan deze eisen.

Corrosie, isolatie en afwerking

  1. Het roest niet. Dankzij de corrosiebestendigheid is er minder onderhoud en overschilderen nodig.
  2. Het isoleert. De behuizing geleidt geen stroom.
  3. Het oppervlak kan worden behandeld. Bij de kasten van Europoly verbetert een gelcoat-toplaag de bestendigheid tegen chemische en atmosferische invloeden.

Warmte, kou en condensatie

Temperatuurschommelingen en cycli van warm en koud versnellen de vermoeiing van verbindingen en de veroudering van afdichtingen. In de zon kan een gesloten behuizing opwarmen. Condensatie ontstaat wanneer de wanden of interne componenten kouder zijn dan het dauwpunt van de binnenlucht. Omdat de IP-code geen vocht door condensatie dekt, kan een thermisch slecht ontworpen behuizing ondanks een hoge code last krijgen van corrosie en isolatiefouten. Het evenwicht tussen dichtheid en ventilatie wordt behandeld in het artikel polyester schakelkast: ventilatie of dichtheid.

UV-bestendigheid

Voor polymeren en composietmaterialen is uv-straling een verouderingsfactor. Dit wordt gecontroleerd met versnelde verouderingstests, zoals die uit de reeks ISO 4892, die licht, vocht en bevochtigingscycli combineren, zoals Europoly uitlegt.

De prestaties in cijfers (toelaatbare temperaturen, mechanische belastingen) staan op het productblad van het gekozen model. Voor een vergelijking tussen kast en schakelkast, zie de pagina elektrische polyesterkast voor de industrie.

De modellen staan op de productpagina polyester bouwkasten.

Van bouwkast tot compleet project: Europoly, Polyelec en Gensollen

Een bouwkast maakt deel uit van een installatie die bedraad en soms ondergebracht moet worden. De drie bedrijven van de groep dekken deze stappen.

Europoly, de polyester behuizing

Europoly produceert kasten, schakelkasten en cabines van glasvezelversterkt polyester.

Polyelec, bedrading en elektrische integratie

Polyelec verzorgt op verzoek de interne bedrading en de elektrische integratie van de behuizingen van de groep.

Gensollen, cabines en inrichting

Gensollen biedt complete inrichtingen voor polyester cabines en schakelkasten: vaste en uittrekbare meubels, HVAC-ventilatie, verhoogde vloeren voor de kabelgeleiding. Dit aanbod beantwoordt aan behoeften die verder gaan dan een eenvoudige kast.

Plaatsing en correct gebruik

Plaatsen en aansluiten

Aansluiting en installatie moeten worden uitgevoerd door een bevoegde vakman, volgens NEN 1010, deel 7-704.

  1. Plaats de kast op een stabiele ondergrond of bevestig hem op een geschikte steun.
  2. Voed de kast met een kabel waarvan de doorsnede overeenkomt met de stroomsterkte van de kast.
  3. Sluit elk toestel aan op de contactdoos met de juiste spanning: 230 V of 400 V.
  4. Overschrijd het vermogen van de kast niet. Ontkoppel bij overbelasting de toestellen en controleer de aansluitingen voordat u opnieuw inschakelt.
  5. Controleer regelmatig de staat van de behuizing, de kabels en de beveiligingen.

Veelgemaakte fouten

  1. Denken dat de aardlekschakelaar volstaat. Een aardlekschakelaar beschermt niet tegen overbelasting. Volgens het gegevensblad van een kast op de markt moet worden gecontroleerd dat zowel de bescherming tegen indirecte aanraking als de bescherming tegen overbelasting gewaarborgd zijn.
  2. De voedingskabel te klein dimensioneren. De minimale doorsnede hangt af van de stroomsterkte van de kast: een te dunne kabel wordt warm en laat de beveiligingen aanspreken.
  3. Een toestel op de verkeerde spanning aansluiten. Een 230 V-contactdoos vervangt geen 400 V-contactdoos, en omgekeerd.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een eenfase- en een driefasebouwkast?

Eenfase levert 230 V, geschikt voor elektrisch handgereedschap. Driefase levert 400 V, geschikt voor krachtige machines zoals bouwkranen of betonmolens.

Wanneer kiest u een driefasebouwkast?

Wanneer er op de bouwplaats machines met een groot vermogen op 400 V gevoed moeten worden. Veel driefasekasten hebben ook 230 V-contactdozen voor gangbaar gereedschap.

Welk gereedschap sluit u aan op een eenfasebouwkast?

Elektrisch handgereedschap, zoals een boormachine of een breekhamer, en daarnaast verlichting en klein materieel op 230 V.

Welke normen gelden voor een bouwkast?

De norm IEC 61439 deel 4 (NEN-EN-IEC 61439-4) bepaalt de eisen voor bouwplaatskasten. In Nederland volgt de installatie NEN 1010, deel 7-704. De IP- en IK-codes zijn vastgelegd in IEC 60529 en IEC 62262.

Waarom een polyester behuizing voor een bouwkast?

Glasvezelversterkt polyester roest niet, is corrosiebestendig en geleidt geen stroom. Dat beperkt het onderhoud van een behuizing die blootstaat aan regen, stof en stoten.

Heeft u een project voor een bouwkast?

Het team van Europoly bestudeert uw behoefte en het passende assortiment. Ontdek het volledige assortiment van Europoly of neem contact op met een adviseur. Polyelec verzorgt op verzoek de bedrading en elektrische integratie, en Gensollen de inrichting van cabines en schakelkasten.